ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಪ್ರಶ್ನಿಸು: ಅಂಬಿಗರ ಚೌಡಯ್ಯನವರ ವೈಚಾರಿಕ ಚಿಂತನೆ

ಲೇಖನ:ರಾಜೇಂದ್ರ,ರಾಜವಾಳ.

ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಕೇವಲ ಭಕ್ತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ; ಅದು ಸಮಾಜ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿದೆ. 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಶರಣರು ತಮ್ಮ ವಚನಗಳ ಮೂಲಕ ಆ ಕಾಲದ ಜಡ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ದ್ವಂದ್ವ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಿ, ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿದರು. ಅಂತಹ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಶರಣರಲ್ಲಿ ಅಂಬಿಗರ ಚೌಡಯ್ಯ ಪ್ರಮುಖರು. ಅವರ ವಚನಗಳು ಭಕ್ತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ನಾಟಕೀಯತೆ ಮತ್ತು ಅಂಧಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಧೈರ್ಯದ ಪ್ರತೀಕಗಳಾಗಿವೆ.

ಕಂಥೆ ತೊಟ್ಟವ ಗುರುವಲ್ಲ
ಕಾವಿ ಹೊತ್ತವ ಜಂಗಮವಲ್ಲ
ಶೀಲ ಕಟ್ಟಿದವ ಶಿವಭಕ್ತನಲ್ಲ
ನೀರು ತೀರ್ಥವಲ್ಲ
ಕೂಳು ಪ್ರಸಾದವಲ್ಲ.

ಈ ವಚನದಲ್ಲಿ ಅಂಬಿಗರ ಚೌಡಯ್ಯ ಅವರು ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯ ಹೊರಾಂಗಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೇವಲ ಕಂಥೆ ತೊಡುವುದು, ಕಾವಿ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸುವುದು, ಶೀಲ ಅಥವಾ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದರಿಂದಲೇ ಯಾರೂ ಗುರು, ಜಂಗಮ ಅಥವಾ ಶಿವಭಕ್ತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನೀರನ್ನು ತೀರ್ಥವೆಂದು, ಆಹಾರವನ್ನು ಪ್ರಸಾದವೆಂದು ಭ್ರಮಿಸುವುದೂ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಯೇ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ವಚನ ಸಾರುತ್ತದೆ.

ಅಂದಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವೆಂದರೆ ಆಚರಣೆಗಳ ಸಮೂಹವಾಗಿತ್ತು. ವೇಷಭೂಷಣ, ವಿಧಿವಿಧಾನ, ತೀರ್ಥ–ಪ್ರಸಾದಗಳಲ್ಲೇ ಮೋಕ್ಷವಿದೆ ಎಂದು ಜನರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಈ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಸಮಾಜವನ್ನು ಯೋಚನೆರಹಿತ ಅನುಸರಣೆಯತ್ತ ತಳ್ಳಿದ್ದವು. ಇದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಅಂಬಿಗರ ಚೌಡಯ್ಯನವರು, ಧರ್ಮವೆಂದರೆ ಮಾನವೀಯ ಗುಣ, ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ ಶುದ್ಧತೆ ಎಂದು ಬೋಧಿಸಿದರು. ಇದು ಶುದ್ಧ ವೈಚಾರಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿದೆ.

ಹೌದೆಂಬವನ ಬಾಯ ಮೇಲೆ
ಅರ್ಧಮಣದ ಪಾದರಕ್ಷೆಯ
ತೆಗೆದುಕೊಂಡು
ಮಾಸಿ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲದೆ
ತೂಗಿ ತೂಗಿ
ಟೊಕಟೊಕನೆ ಹೊಡೆ
ಎಂದಾತ ನಮ್ಮ ಅಂಬಿಗರ ಚೌಡಯ್ಯ.

ಈ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಬಿಗರ ಚೌಡಯ್ಯನವರ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸ್ವಭಾವ ಅತ್ಯಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ತಪ್ಪು ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸದೆ “ಹೌದು” ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅವರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂಧಾನುಕರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಲ್ಲದ ಅನುಸರಣೆ-ಇವೇ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಯ ಮೂಲ ಬೇರುಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ರೂಪಕದ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪಾದರಕ್ಷೆ ಹೊಡೆಯುವ ಮಾತು ಹಿಂಸೆಯ ಸಂಕೇತವಲ್ಲ; ಅದು ಬುದ್ಧಿಜಾಗೃತಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕಠಿಣ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

ಅಂಬಿಗರ ಚೌಡಯ್ಯನವರ ವಚನಗಳು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಪಾಠವೇನೆಂದರೆ-ಧರ್ಮವು ಭಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಬಾರದು, ಭಕ್ತಿಯು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬಾರದು, ನಂಬಿಕೆಯು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೊಂದು ಹಾಕಬಾರದು. ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಬುದ್ಧಿಯೇ ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತಿಯ ಮೂಲವೆಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿಯೂ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳು ಹೊಸ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ. ವೇಷಧಾರಿಗಳನ್ನು ಗುರುಗಳೆಂದು ನಂಬುವುದು, ಅಂಧವಾಗಿ ತೀರ್ಥ–ಪ್ರಸಾದಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕುವುದು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಂತನೆಗೆ ಬೆನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವುದು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅಂಬಿಗರ ಚೌಡಯ್ಯನವರ ವಚನಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಸ್ತುತವೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಆದುದರಿಂದ, ಅಂಬಿಗರ ಚೌಡಯ್ಯನವರ ವಚನಗಳು ಕೇವಲ ಸಾಹಿತ್ಯವಲ್ಲ; ಅವು ವೈಚಾರಿಕ ಬದುಕಿನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಸೂತ್ರಗಳು. ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಧೈರ್ಯ, ಅಂಧನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಬುದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೇ ಧರ್ಮವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನೋಭಾವ ಇವನ್ನೇ ಅವರು ನಮಗೆ ಬೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ಶರಣರ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗಲೇ ನಿಜವಾದ ಸಮಾಜ ಪರಿವರ್ತನೆ ಸಾಧ್ಯ.

ಮೂಢನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು ವೈಚಾರಿಕತೆಯತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುವುದೇ ಅಂಬಿಗರ ಚೌಡಯ್ಯನವರಿಗೆ ನೀಡುವ ನಿಜವಾದ ಗೌರವ.